kobciyelogo

Maxey Tahay Danta Itoobiya Ugu Jirta Maamulka Jubbaland?

juba and itoobiyaMaqaal: Wax badan ayaa arrinta maamul u sameynta Jubbooyinka lagu aqrinayey ookiyaale qabiile, bal markaan aan u gashanno ookiyaale istiraatiijiyadda dowladaha gobolku ka leeyihiin maamulkaas muranka badani ka taaganyahey.Dowladda Itoobiya waa dowladda kaliya ee laga yaabo wax aysan dowladda soomaaliyeed raalli ka aheyn iney ka meel marin karto dalka Soomaaliya, haddey sidaas gacan uga hesho qeyb ka mid ah bulshada soomaaliyeed.

Ma jiro qabiil kaligiis wax aysan dowladda Soomaaliyeed raalli ka aheyn ka sameyn kara jubbooyinka isagoon Itoobiya taageero ka heleyn qabiilkaasi.

Haddaba arrinta is weydiinta mudan waxey tahey muxuu yahey mowqifka Itoobiya ee ku wajahan Jibbooyinku? Ma taageersantahey mise way kasoo horjeeddaa maamulkaas shirkiisu ka socdo hadda Kismaayo?

Arrintaas la isma weydiin oo si fiican looma raad raacin. Waxaana kasoo baxaya Itoobiya ishaarooyin aan hal dhinac u socon oo is burinaya. Laakiin ilaa hadda ma cadda iney kasoo horjeeddee iney taageersantahey maamulkaas ayaa muuqaneysa.

Haddey kasoo horjeeddo way soo bixi doontaa,laakiin aan kasoo qaadno iney taageersantahye maxaa sabab u ah Itoobiya oo Ogaadeen wax la raadineysa maxaa ku hoos qarsoon?!!!!

Maxey tahey danta Itoobiya ka leedahey dhisitaanka Jubbaland?

Haddaan dhanka wanaagga ka eegno oon niyadda u hagaajinno Itoobiya waa iney dooneyso iney qabiilka hadda maamulkaas hor boodaya ku laaluushto Jubbooyinka si ay Kililka Shanaad qabiilka u badan dagaalkana kula jirey Itoobiya oo Ogaadeenkaa ay nabad u qaataan oo ay shidaalka dhulkaas ku jira  si nabad gelyaa ugala soo baxdo! Waa suurto gal iney sidaasi jirto waana sida hadda Ogaadeenka Jubbaland taageersan u qaateen kuna shaqeynayaan. Itoobiya haddey Ogaadeenka ku taageerto Jubbaland muxuu Ogaadeenku siinayaa Itoobiya? Waa su,aal u baahan in la is weydiiyo!

Sida kale oo suurto galkaa waxey tahey in Itoobiya dooneyso iney isku disho kalana disho Ogaadeenka iyo soomaalida kale oo ay conflict ka dhex abuurto ay isku colaadiyaan waqti dheer si iyadu ay soomaalida kale uga hesho garab lagu cuna qabateeyo Ogaadeenka.

Waxeyna kale oo arrintaasi ku saacideysaa Itoobiya iney soomaalida isku jaan jaanto oo iyagu isku sameeyaan containment ama iney iyaga isku mashquuliso oo ay firaaqo u waayaan iney dhistaan dowlad xoog leh.

Haddey Itoobiya weli ku taagantahey tubteedi iyo istiraatiijiyaddeedi aheyd ineysan Somaliya yeelan dowlad xoog leh,markaas waa gar iney taageerto oo garab siiso qabiil kasta oo carqalateynaya dowladda soomaalieed. Haddey tahey G/Gaduud,Hiiraan,Bay ama Jubbooyinka waa iskugu mid markaas oo qolo kastoo dowladda soomaaliyeed isku taagta waa u dan.

Arrintaasi ma ahan mid qarsoon oo ka qarsoon caalamka iyo soomaalida intaba. Oo xataa soomaalida Itoobiya garabka uga raadsaneysa “danahooda gaarkaa” way la socdaan in Itoobiya caawineyso ciddii carqalad ku keeneysa soomaaliya oo ah qaran xoog leh oo is difaaci kara oo mid ah.

Laakiin waxaa jirta in madaxda dowladda soomaaliyeed oo hadda jirtaa isku dayeen iney Itoobiya ka qanciyaan iney danteeda mashruucaa ka heli karto Soomaaliya oo qaran ah oo mid ah. Waana dhab haddii loo kaco dhanka iskaashiga iyo wax wada qabsiga in labada dalba midba kan kale wax u faa,iideyn lahaa intey is dhibaateyn lahaayeen.Laakiin su,aashu waxey tahey Itoobiya waa loo bandhigey fikraddaase iyadu ma iibsatey aragtidaas oo dan maka leedahey soomaaliya qaran ah oo jirta?

Maxey kale oo tahey waxa Itoobiya u taageereyso gobol kale oo dowladdii dhexe ku amar diidey oo maamul aysan dowladdiisi oggoleyn ay wax uga dhiseyso haddey Itoobiya daacad ka tahey arrintaas?

Danta qabiilka maamulkaas hor boodaya uu ka leeyahey haddey Itoobiya ku saaciddo maxey Itoobiya iyadu ka heleysaa oo uu qabiilkaasi iyada siinayaa?

Warsame Gaabane(Wadaad yare)
Wadaadyare09@gmail.com

Fiiro Gaar Ah: Qoraalkan Waa Fikirka Qoraaga Marnaba Kama Uu Turjumayo Fikirka Allgalgaduud Media, Waxii Amaan Ah Amaba Dhaliil Ah Kala Xiriir Qoraha Emailkiisa. Wadaadyare09@gmail.com

Isha Ku Hay Allgalgaduud Media
allgalgaduud@gmail.com


Fikradaha Akhristayaasha (16)

  1. Ogaal says:

    Inaad wax walba la Islamic sheego amaa laga qurux badan yahay waa iga talo Iyo waano.

  2. Liibaan says:

    Wadaad yare,

    Waxaan ka xumahay waxaan oo been iyo taariikh cusub sameys aa la soo shir tagtay.

    Mida hore waa maqaalkaaga inta dambe. Maamulka kumeelgaarka ah waqti weliba laga soo bilaabo qabashadii Kismaayo waxay lahaayeen Dawladu waa dawladeena dhulkana Dawlada marti kuma aha.

    “Gobolkale oo dawladii dhexe ku amar diiday” baad tiri. Ma dawladaa dadkeedii diidan mise adigaa wax kaa qaldan yihiin saa taariikhda laguma hayo Maamulkaas oo aan ictiraaf u heyn Jamhuuriyada federaalka soomaaliya. Tan kale Dawlada iyadaa is sharaf dishey goortey u tagtay Itoobiya si ey kala hadasho walaalahood soomaaliyeed ee jubooyinka. Arinta Ogaden waa maamul federaal ah haddii kheyraad ka soo baxo cida ugu horeyso ka faaiideysaa waa dad soomaalida ah ee ku nool itoobiya, wixii soo harana waxay la kheybsan federalka itoobiya.
    Marka itoobiya soomaali isku direysa waa sheekadii aan ka soo daalnay oo beentii lugaha la’eed xamar laga alifi jiray 21 sano oo burbur ah si minority mooryaan u helaan chance ay ku qeybshaan qabiilada qaar. sababta ugu wacan waa iyagoo aan dan ugu jirin Federal xitaa iska daa 2 gobol iyo wax ka badan oo ey kaligoo kuwadaagaan ma jiraa hal gobol oo ey keligood degaan. Mudug iyo galgaduud labaduba waa lala degaa.

    Wadaad yare adiga warkaadu waa batay waa in runta lagugu aamusiyaa ama mooryaan baad wax u qortaa ama waxaad tahay kuwey rartaan ilaa aakhiro.

  3. ogaden 2bo gobol markey meel ku sheegan bay soomaali laxisabtamikaran waxna laga maqlin hebalow maxaa barbara ku geeyey baa layiri markaasu yiri faduul hada ogaden waxaa soomaaliya geeyey waa gardaro xukun maamul talo iyo ciid midna ku malahan intay shisheeye u adegahayaan

  4. qoqaani says:

    ITOOBIYA WAXAY JOOGTAA GOBOLADA DHAXE IYO BAY IYO BAKOOL MAA LAGA HADLO NINKAN QABILKA KA SHEEKENAYO WAAD QALDANTAHAY SOMALINADA WAXAY KU DANBESAA WAA QABIILKA ADD SOO MAGACAAWDAY MARKA NINKA LABAXAY WADANI WAAD QALDANTAHAY,

  5. Geeel Qaaad says:

    OGAADEEN ABSAME deegaankiisa jubooyinka cidna kala ta shan uumahayo soomalidu wanaag baan la daba ordeynay lkn waxey noogu badaleen inay dhabarka naga toogtaan maanta markaa maslaxada degankayga ujeedsaday ayay ida ba gudhubsanayaan shirku waxu furmaya baru subax waxuuna dhamaaayaa 8/3/2013 marka ha is xumeynina kala dhulka kusoo noqda wa nabad

  6. aden mareere says:

    ninka sheektay wadani wan kaxuahay mangaabnimadaada waxaan kuu sheegayaa ogaadeen waa halgamaagi somalai waxay ahaayeen u halgamay ee kudilay sarinleey ilyan , kudiley galkii libioy wuxuuna degen yahay baardheer to raaskamboon. waxaan kuleeyahay baro wadan hana aflagaadeyinin umada aa wax ka,aqoon

  7. jooqle cade says:

    Marka hore ninka maqaalkaan soo qoray waa nin wadani ah oo aqli badan balse jawaabta dhabta ah waaa in Itobiya ay dooneyso in ay Soomaaliya kala qodqodo oo kala qaybisiyo wax kale oo qarsoon ma jiraan bal dib u xasuusta sida ay uga carareen C/laahi yuusuf iyo majeerteen markii muqdisho ay ku birburiyeen 2007kii

  8. wadaad yare says:

    Saaxiibbayaal waan idin salaamey horta dhammaantiin. Aragtida in la is weydaarsadana ma xuma. Kolley waxaan la isku diiddaneyn in dowladuhu aysan aheyn laan qeyr case ay dano leeyihiin. Dantaasi waxey noqon kartaa mid xalaal ah oo labo dowladood dhex marta. Iyo mid xaaraan ah oo inta dowlad loo gacan dhaafo muwaadiniinteeda dan gurracan laga fushado.

    In iyadoo dalku dowlad leeyahey oo caalamkii dhammaa aqoonsadey oo ciidammada loo soo geliyey sida la sheegayo in iyada lagu caawinayo dowladdii maamulkii dalkeedi loo gacan dhaafo oo qabaa,il gaar ah la shiriyo oo awood gooniya la siiyo waa arrin khilaafsan xiriirka saaxiibtinnimo ee dowladaha. Danta laga leeyaheyna qof kastoon is indho tireyn wuu arki karaa.

    Markey sidaas arrintu u caddahey waa inaan is weydiinno maxey tahey danta gaarkaa oo beesha gaarkaa u fulin karto dowladda Kenya ama Itoobiya oo aysan ka heli karin dowladda Soomaaliyeed?

  9. juujuube says:

    Itoobiya soomaali dan umma heeyso,sababta ay u taageereeyso in deg deg lagu dhiso maamulkan waa

    1- in qabiilada dega Jubooyinka iyo Gedo ay galaan dagaalo faraha looga gubtay oo dhiig badan ku daata.

    In ay wiiqanto awooda dowladda soomaaliya oo dadka qabiilooyinkaas ka soo jeeda ay uga hor imaadaan dowladda.

    Dadku indho ku garaadle yuusan noqon Itoobiya iyo IGAD makala jecla Soomalai waxa ay doonayaana waa uun dantooda inay hirgasho oo uu dhaco dagaal si soomalida isugu mashquulaan.

  10. Sharmarke says:

    Qoraalka maqaalkan waxaan dhihi lahaa,walaal Ethiopia xitaa hadii ay rabto in Somaali kuli ama qaar ay dowladooda ka horkeento waa arin aad u fudud oo la sameen karo isga daa wadan in uu somalida dowladooda ka hor keeni karee xitaa urur ayaa Somalida dowladooda ka hor keeni kara sabatoo ah:

    1. Dowlad kasta oo Soomaaliyeed ma taqaan sida dadkeeda loo kasbado ama loo soo jiido isga daa in ay soo jiidaane waxay sameeyaan ficilo lugu kalo fogaado.
    Dowladaan hada Xasan Shiikh iyadoo xitaa an raisulwasaare magaacabin ayay shacabka soomaliyeed qaar isga fogaysay. Waxaan umalaynayaa Somaali oo dhan in ay ogtahay safarkii madaxweyne Xasan ee Bay iyo Hiiraan iyo hadaladii uu ka yiri.

    2.Madaxweyne Xasan asagoo og in somaali ay kala dhimatay oo kalsoonidii ay dhuntay, waxay ahayd inuu kan markuu booqdo ama asalamu alaikum dhaho ama uu wax ay xaq u leeyihiin u sheego in uu degaamada kalena saas oo kale ugula dhaqmo. EQUAL TREATMENT FOR THE PEOPLE.

    3. Madaxtooyada Somaaliya waxaa u maleesa in ay tahay madaxtooyada gobalka Benaadir.

    Markaa wadaadyare, Ethiopia xitaa hadii ay Somaali isga horkeeneeso waa arin aad u fudud oo waxaa ku caawinaaya dowlada Somaaliya.

    Fiiri hada Ethiopia waxaa dagan shucuub tiro badan oo kala qowmiyado iyo kale diin ah oo ay Somaali ku jirto, waxay isgu dayaysaa in ay si aqli ku jiro dadka u kasbato oo ay u soo jiidato, way ogtahay in markasta xoog uu shaqeeyneen. Somaaliyana dowladeeda ayadoo dadkeed ay isgu af, diin iyo qowmiyad yihiin ayay kasban waysay.
    Oo hada Madaxweynaha iyo shacabkiisa waxay ka mareesaa hadalkii aad Beledweyne ka tiri ee ahaa Hiiraan maamulkooda ayaga ha sameestaan jubooyinka anagaa u sameenayna waa tiri iyo ma dhihin.

    MARKA WALAAL SOMAALI UMA BAAHNA IN LA ISGA HORKEENO TAAS SOMAALI AYAGAA KU FILAN.

    WA BILAHI TOWFIIQ

  11. ikhyaar says:

    XAASHAA LILAAHI war inlee taariikgdu been masheegto c/laahi yuusuf waxuu yiri shabeelka itoobiya dabada laguma dhego hadii aad qabsatana lama siidaayo yuusan ku cunine. sayid maxamed dardaarankiisii waxaa ka mid ahaa..
    …Nimanyahaw damiinimada waa lagu duloobaaye.
    Dadku wuxuu jeclaystaa waxaan duxi karaacayn’e…
    Daarood ismaaciil ma oga dawga looqodiye….
    Dadaw maqal dabuubtaan ku iri ama dan hawyeelan
    Ama dhaha darooryiba jiryaw doxorku yeelkiisa
    Nin ragay dardaaran u tahaye doqon ha moogaado
    Dawo lagama helo gaal hadaad daawo dhigataane
    Waa idin dagayaa kufriga ad u dabacdeene
    Dirhaamkuu(doolar) idiin qubahayaad dib u go’aysaane
    Marka hore dabkuu din ka dhigin dumar sidii siiye
    Marka xigana dabaaqada yuu din dareensiine
    Marka xigana dalkuu idin ku oran duunyo dhaafsada’e.

  12. yaasin gacamey says:

    asc walalayaal wadaad yare runtuu sheegey meesha dowladaha dereska baa dan uugu jirtaa taana wa cadahey somali dowlad baa u dhalatey oo xalaal ah ilahey waa mahadiis hadii labadii shariif iyo cabdi wali gaas sedexdii tuug oo somaali iibsatey ilahey naga qabatey ilah baan uuku xamdineynaaa.

  13. abdul says:

    asc/kaaley somalidu waa habaran tahay mid walba qabiil ayaa ka buuxa/nin kan rayi ayuu soo jeediyay/ku raac ama iska daa /sxb eiphia wax dan ah noogu jirto waa cadaawad ayaa naga dhaxesa/

  14. abdul says:

    bare hiiraale ayay wax u tari laheed hadhow meel ku tuurtay denteeda ayay kugu gaareysaa/weyna ku tuureysaa/mid walba way ku sheqaynasaa hadhowna wey xireysaa/sida dabageed oo rer hiran ahaa /habsi ayuu kujiraa/imisa sarakiil ah ayaa xabsi ku jira/waa cadow

  15. dablad yare says:

    Kismaayo ma haddaa ogaadeen la siiyey,mise
    Meeshu waa tii aan naqaanay.

  16. qorahay says:

    kkkkkkkkkkkkkk dadka ilaahay sameeyay mid ba noo buu uhadlaa goormaa kuugu horeysay ood magaca kis maayo maqasha 2000 kii wixii ka horeemayay maadan aqoonine meel aan biyo iyo baadba lahaynbaad ku dhaga la aydee




Wararkii Ugu Danbeeyay

radio-Galjubba Dhageyso:Warkii Subaxnimo Ee Warbaahinta Allgalgaduud Media (24-April 2014).
- Apr 24, 2014
Muqdisho(AGGM): Waxaa shabakada wararka Allgalgaduud.com usoo gudbineysaa akhristayaasheeda iyo dhageystayaasheedaba warkii Subaxnimo ee Soomaaliya iyo Caalamkaba ...
cabdi-qeybdiid Dhageyso:Madaxweynaha Galmudug oo Dhalinyarada kulan la qaatay
- Apr 24, 2014
Gaalkacyo(AGGM): Madaxweynaha Maamamulka Galmdug Cabdi Xasan Cawaale Qeybdiid ayaa kulan looga hadlayo Amaanka la ...
wariye_walaalkiis_Qurun-620x330 Dhageyso:Taliska Booliska Somalia waxaan Sameynay Ciidamo Gaar ah
- Apr 24, 2014
Muqdisho(AGGM):Taliyaha Ciidamada Booliska Soomaaliya Genaral C/xakiin Daahir Saciid”Saacid”oo Warbaahinta kula hadlay Magaalada Muqdisho ayaa ...
dhaqan-jowhar-5 Dhageyso:Dowladda oo Beenisay hadalka Al-shabaab
- Apr 24, 2014
Jowhar(AGGM):kusimaha Gudoomiyaha Gobolka Shabellaha dhexe ee Dowladda Soomaaliya Cali Cismaan Ibraahin  ayaa sheegay in ...
Abuu-Muscab-111-500x315 Dhageyso:Al-shabaab oo sheegay in ay Fiidow dib ula wareegeen
- Apr 24, 2014
Afhayeenka Al-shabaab u qaablisan Howlgalka Cabdi Casiis Abuu Muscab ayaa sheegay in Dagaal ka ...
1 Dhageyso:Raisul Wasaaraha Soomaaliya oo Laamaha Amaanka Amray
- Apr 24, 2014
Muqdisho(AGGM):Raisul Wasaaraha Xukumadda Soomaaliya C/wali Sh Axmed Max'ed ayaa  ku Amaray laamaha Amaanka in ...